Cảm ơn mọi nguời rất nhiều, và chúc các bạn một buổi chiều tốt lành.Tôi không nghĩ ra đuợc nơi nào tốt hơn trường Ðại học Quốc gia Hanoi để bắt đầu chuyến thăm vào thời điểm đầy hy vọng này trong lịch sử của chúng ta. Tôi đã được dạy một câu tiếng Việt, tôi sẽ thử nói. Nếu tôi nói sai, các bạn cứ cuời tự nhiên. [Nói tiếng Việt] "Xin chào các bạn".
Bao nhiêu hứa hẹn của quốc gia non trẻ này đặt vào các bạn. Tôi đuợc biết rằng các bạn có trao đổi với sinh viên của hơn 100 truờng đại học, từ Pháp, Canada, đến Hàn Quốc … và rằng các bạn đang tiếp đãi hơn một tá sinh viên từ truờng kết nghĩa của các bạn bên Hoa Kỳ,Ðại học California. Tôi xin chào các cố gắng nhiệt thành của các bạn trong tiếp xúc với thế giới. Tất nhiên, giống như sinh viên khắp nơi, tôi biết các bạn có những mối bận tâm ngoài việc học hành. Chẳng hạn tháng Chín vừa rồi các bạn phải vừa học vừa theo dõi những thành tựu của Trần Hiếu Ngân giành đuợc ở Sydney. Tuần này thì các bạn phải vừa học vừa cổ vũ cho Lê Huỳnh Ðức và Nguyễn Hồng Sơn thi đấu bóng đá bên Bangkok.Vinh dự cho tôi đuợc là tổng thống Mỹ đầu tiên được thấy Hà nội và được thăm truờng đại học này. Tuy nhiên, tôi làm hai việc này với hiểu biết rằng lịch sử của hai quốc gia chúng ta ràng buộc với nhau đã gây ra đau thương cho các thế hệ đi trước, và cũng là một nguồn hứa hẹn cho các thế hệ sau này.Xin chào mọi người.Hai thế kỉ trước, trong những ngày đầu của Hợp Chúng Quốc, chúng tôi đã vươn qua biển cả để tìm bạn hàng và Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên chúng tôi gặp. Chính ra, một trong những cha anh lập quốc của chúng tôi Thomas Jefferson, đã tìm cách nhập gạo giống từ Việt Nam để trồng tại trang trại của ông ta ở Virginia 200 năm truớc. Tữ đó tới khi Chiến tranh Thế giới II dến, Hoa Kỳ đã trở thành một nơi tiêu thụ đáng kể các mặt hàng xuất khẩu từ Việt Nam . Năm 1945, tại thời điểm khai sinh đất nuớc của các bạn, lời của Thomas Jefferson đã được chọn để vọng lại trong bản Tuyên ngôn Ðộc lập của chính các bạn : "Mỗi nguời sinh ra đều có quyền bình đẳng. Tạo hoá đã cho chúng ta những quyền không thể bị xâm phạm - quyền sống, quyền tự do, và quyền mưu câù hạnh phúc." Tất nhiên, toàn bộ lịch sử chung này, cả 200 năm, đã bị xoá mờ trong vài thập kỷ bởi cuộc đụng độ mà chúng tôi gọi là cuộc Chiến tranh Việt Nam , còn các bạn thì gọi là Kháng chiến chống Mỹ. Có thể các bạn đã biết là ở Washington, D.C., tại công viên Quốc gia của chúng tôi, có một bức tuờng cẩm thạch đen trang nghiêm khắc tên của từng nguời Mỹ một chết tại Việt Nam . Tại bức tường này, một số cựu chiến binh Mỹ đã nói tới “phía kia của bức tường" sự hy sinh ghê gớm của nhân dân Việt Nam từ cả hai phía của cuộc chiến - hơn 3 triệu binh sĩ dũng cảm và dân thường. Sự mất mát chung này đã cho hai nước chúng ta một quan hệ không giống quan hệ nào khác. Vì cuộc chiến, nước Mỹ hiện nay là nhà của 1 triệu nguời Mỹ gốc Việt. Vì cuộc chiến, 3 triệu cựu chiến binh Mỹ đã phục vụ ở Việt Nam , cũng như nhiều phóng viên, nhân viên ngoại giao, những người làm công tác nhân đạo và nhiều người khác đã bị ràng buộc với đất nước các bạn mãi mãi.Gần 20 năm trước đây, một nhóm quân nhân đã đi bước đầu trong việc tạo lại tiếp xúc giữa Hoa Kỳ và Việt Nam . Họ trở lại Việt Nam lần đầu tiên kể từ sau chiến tranh, và khi họ đang bước trên đường phố Hanoi, những người Việt nghe được về chuyến đi của họ đã lại gần : Các anh có phải là những người lính Mỹ đó không, họ hỏi. Không chắc phải trông chờ cái gì, các cựu chiến binh của chúng tôi đã trả lời : Phải, đúng là chúng tôi. Và trong sự nhẹ nhõm khôn lường của họ, những người chủ nhà chỉ nói : chào mừng đã tới Việt Nam . Các cựu chiến binh khác đi tiếp theo, trong đó có những cựu chiến binh Mỹ xuất chúng và những anh hùng mà hiện đang phục vụ tại Quốc hội Hoa Kỳ : Nghị sĩ John McCain, nghị sĩ Bob Kerrey, nghị sĩ Chuck Robb, và nghị sĩ John Kerry của Massachusetts , người đang có mặt ở đây với tôi hôm nay, cùng với một số dân biểu trong Quốc hội, vài người trong số họ là cựu binh của cuộc đụng độ Việt Nam . Khi họ tới đây, họ đã quyết tâm làm vẻ vang những người đã tham chiến mà không phải tái diễn các trận đánh ; ghi nhớ lịch sử nhưng không lặp lại ; tạo cho các thanh niên giống các bạn ở cả hai nuớc cơ hội đuợc sống trong ngày mai, không phải như trong ngày hôm qua. Như Ðại sứ Pete Peterson đã nói một cách rất thông bác : "Ta không thay đổi đuợc quá khứ. Cái ta thay đổi đuợc là tuơng lai".Mối quan hệ mới của chúng ta đã trở nên gắn bó hon khi các cựu chiến binh Mỹ bắt đầu các tổ chức phi lợi nhuận để làm việc đại diện cho những người dân Vietnam, chẳng hạn như cung cấp thiết bị cho những người bị thuơng do chiến tranh để giúp họ có cuộc sống bình thường hơn. Thiện chí của Vietnam giúp đỡ chúng tôi đưa thi hài của những quân nhân đã ngã xuống về với gia đình của họ là việc làm to lớn nhất để tăng cường các mối liên kết. Có nhiều người Mỹ ở đây đã thực hiện sứ mạng đó nhiều năm nay, trong đó có Thư ký các Vấn đề Cựu Chiến binh, Hershel Gober.Lòng mong muốn đuợc đoàn tụ với những thân nhân đã mất là cái mà tất cả chúng ta đều hiểu đuợc. Việc mỗi Chủ nhật tại Việt Nam , chương trình truyền hình được nhiều người xem nhất có mục các gia đình nhờ sự giúp đỡ của khán giả để tìm kiếm những nguời thân đã mất từ rất lâu trong chiến tranh làm xúc động trái tim của những người Mỹ. Và chúng tôi nhớ ơn những người nông dân Việt Nam đã giúp đỡ tìm những người mất tích bên phía chúng tôi, và nhờ đó tạo cho các gia đình của họ sự yên bình khi biết điều gì đã thực sự xảy ra đối với thân nhân của họ.Không có hai quốc gia nào từng làm những việc mà chúng ta đang làm để tìm những người mất tích trong cuộc đụng độ Việt Nam . Các toán Mỹ và Việt làm việc cùng nhau, nhiều khi tại các địa điểm căng thẳng và nguy hiểm. Chính quyền Việt Nam đã cho chúng tôi xử dụng hồ sơ và thông tin chính quyền nhằm giúp đỡ cuộc tìm kiếm của chúng tôi. Nguợc lại, chúng tôi đã đưa đuợc cho Việt Nam gần 400.000 trang tài liệu có thể giúp các bạn tìm kiếm. Trong chuyến đi này, tôi mang theo 350.000 trang tài liệu nữa mà tôi hi vọng sẽ giúp các gia đình Việt Nam biết đuợc chuyện gì đã xảy ra với những người thân đã mất tích của họ.Hôm nay, tôi rất vinh dự đuợc trao những trang đó cho Chủ tịch của các bạn, Trần Ðức Luơng. Và tôi nói với ông ấy rằng trong năm nay, Mỹ sẽ cung cấp thêm một triệu trang tài liệu. Chúng tôi sẽ tiếp tục giúp và nhờ giúp vì cả hai bên chúng ta đều tôn trọng lòng quyết tâm của chúng ta làm bất kỳ cái gì có thể, bất kể bao lâu cho tới khi đạt đuợc thông tin đầy đủ nhất về những người thân.Sự hợp tác của các bạn trong công cuộc này trong vòng tám năm qua đã tạo cho nuớc Mỹ cơ hội ủng hộ quốc tế cho Việt Nam vay tiền, nối lại thuơng mại giữa hai nuớc, thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức và, trong năm nay, ký một hiệp định cột mốc về thương mại.Cuối cùng thì nuớc Mỹ cũng đã nhìn Việt Nam như đồng bào của các bạn đã đòi hỏi hàng năm nay - như một đất nuớc, không phải như một cuộc chiến. Một đất nuớc với tỷ lệ biết chữ cao nhất Ðông Nam á ; một đất nuớc mà con em của nó vừa mới đạt ba huy chuơng vàng tại Olympiad Toán Quốc tế ở Seoul; một đất nuớc của những doanh nhân tài năng và cần cù đang vuơn ra khỏi những năm tháng tranh chấp và bất định để gây dựng một tuơng lai tuơi sáng.Hôm nay, Hoa Kỳ và Việt Nam mở ra một chuơng mới trong quan hệ của chúng ta, vào thời điểm mà mọi nguời trên khắp thế giới giao thuơng nhiều hơn, du lịch nhiều hơn, biết nhiều hơn về nhau và nói với nhau nhiều hơn bao giờ hết. Dù mọi người tự hào về nền độc lập quốc gia của họ, chúng ta biết rằng chúng ta ngày càng phụ thuộc lẫn nhau hơn. Dòng người , tiền bạc và tư tuởng qua các biên giới, thật lòng, sinh ra sự nghi ngờ trong lòng nhiều người tốt ở mỗi quốc gia. Họ lo về toàn cầu hoá vì những hệ quả bất ổn và bất luờng của nó.Tuy nhiên, toàn cầu hóa không phải cái ta có thể khất hay dập tắt. Trong kinh tế, nó là cái tuơng đuơng với lực tự nhiên - như gió hay nuớc. Ta có thể thuận gió để căng buồm. Ta có thể dùng nuớc để tạo ra năng luợng. Ta có thể cố gắng để bảo vệ con nguời và tài sản khỏi bão và lụt. Nhưng không có lý gì để chối bỏ sự tồn tại của gió và nuớc, hay cố gắng làm chúng biến mất. Ðối với toàn cầu hóa cũng vậy. Chúng ta có thể làm để đạt lợi ích tối đa từ nó và giảm các nguy cơ xuống mức tối thiểu, nhưng ta không thể tảng lờ nó, và nó cũng sẽ không biến mất.Trong thập kỷ vừa qua, với luợng mậu dịch quốc tế tăng gấp đôi, đầu tư chảy từ các nuớc giàu sang các nuớc đang phát triển đã tăng sáu lần, từ 25 tỉ dollar [Mỹ] năm 1990 lên 150 tỉ dollar năm 1998. Các quốc gia mở cửa nền kinh tế của họ cho hệ thống thuơng mại quốc tế tăng truởng nhanh gấp ít nhất là hai lần các quốc gia với kinh tế đóng cửa. Việc làm sắp tới của các bạn rất có thể sẽ phụ thuộc vào ngoại thuơng và đầu tư từ nuớc ngoài. Nhân nghĩ đến chuyện này, vì tôi phải rời nhiệm trong vòng khoảng tám tuần, việc làm tiếp theo của tôi có thể phụ thuộc vào ngoại thuơng và đầu tư.Trong 15 năm qua, Việt Nam đã bắt đầu chính sách Ðổi Mới, tham gia APEC và ASEAN, bình thường hoá quan hệ với Liên Hợp Châu Âu (European Union) và Hoa Kỳ, từ bỏ hợp tác xã nông nghiệp, để nông dân quyền tự do trồng những cái họ muốn và hưởng hoa lợi từ lao động của chính họ. Các kết quả là bằng chứng đầy thuyết phục cho sức mạnh của thị truờng của các bạn cũng như khả năng của người dân. Các bạn không những đã chinh phục được sự suy dinh dưỡng mà đã trở thành nhà xuất khẩu gạo đứng thứ hai trên thế giới và đạt đuợc mức tăng trưởng kinh tế toàn diện, mạnh hơn.Ðúng là trong vài năm vừa rồi, tại đây suất tăng trưởng đó đã chậm lại và đầu tư nước ngoài đã giảm xuống, cho thấy là mọi toan tính nhằm tự tách khỏi những hiểm nguy của nền kinh tế toàn cầu đều cũng dẫn đến tách khỏi những kết quả tốt đẹp từ nó.Hè vừa qua, Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã nói , và tôi trích lại, "Chúng ta chưa đạt được mức phát triển tương ứng với tiềm năng của nuớc ta. Và chỉ có một con đường là mở rộng nền kinh tế hơn nữa". Vì thế, hè qua, trong cái mà tôi tin sẽ được nhìn nhận như là một bước cột mốc lại gần sự phồn vinh trong tương lai của các bạn, Việt Nam đã cùng với Hợp Chúng Quốc kí một hiệp định thương mại song phương mang tính lịch sử, đặt móng cho con đường cuối cùng sẽ dẫn Việt Nam vào Tổ chức Thuơng mại Quốc tế. Theo hiệp định đó, Việt Nam sẽ cho công dân, và theo thời gian cho cả công dân của các nước khác, quyền nhập, xuất, và phân phối hàng hoá, cho nhân dân Việt Nam thêm quyền định đoạt số phận kinh tế của chính họ. Việt Nam đã đồng ý sẽ đặt các quyết định quan trọng trong khuôn khổ luật pháp và hệ thống thương mại quốc tế, tăng cường dòng thông tin đến nhân dân, và gia tốc sự tăng trưởng của kinh tế tự do và khu vực kinh tế tư nhân. Ðương nhiên là các bạn hàng quốc tế của Việt Nam , như Hoa Kì, sẽ có lợi. Nhưng các doanh nhân Việt Nam , những người đang cần cù xây dựng cơ nghiệp của chính họ, sẽ còn được lợi nhiều hơn. Theo hiệp định này, Việt Nam sẽ có thể thu đuợc, theo World Bank, thêm 1,5 tỉ dollar [Mỹ] từng năm một, riêng từ xuất khẩu.Cả hai quốc gia chúng ta đều được khai sinh bằng Tuyên ngôn Ðộc lập. Hiệp định thương mại này là một dạng tuyên ngôn của sự phụ thuộc lẫn nhau, một lời tuyên bố rõ ràng, đơn nghĩa rằng thịnh vượng trong thế kỷ 21 lệ thuộc vào sự ăn khớp gắn liền của một quốc gia với phần còn lại của thế giới. Sự cởi mở mới này là một cơ hội to lớn cho các bạn. Nhưng nó chưa chắc bảo đảm thành công. Còn phải làm gì nửa ?. Việt Nam thật là một đất nước trẻ, với 60 phần trăm dân số dưới 30 tuổi, và 1,4 triệu người gia nhập lực lượng lao động mỗi năm. Các nhà lãnh đạo của các bạn đã nhận ra rằng chính quyền và các doanh nghiệp nhà nuớc không thể tạo ra 1,4 triệu việc làm hàng năm. Họ biết là các ngành công nghiệp đang lèo lái kinh tế thế giới ngày nay - máy tính, viễn thông, công nghệ sinh học - tất cả đều dựa vào kiến thức. Ðấy là lí do tại sao các nền kinh tế trên khắp thế giới tăng trưởng nhanh hơn khi thanh niên học hành lâu hơn, khi nữ giới có các cơ hội học hành như nam giới, và khi thanh niên như các bạn có đầy đủ cơ hội để khám phá những ý tưởng mới và biến những ý tưởng đó thành các cơ hội kinh doanh của chính các bạn.Các bạn có thể trở thành - đúng ra, những ngườI như ở trong hội trường này, ngày hôm nay phải trở thành - đầu máy của sự thịnh vượng tương lai của Việt Nam . Như Chủ tịch Trần Ðức Luơng đã nói, nội lực của đất nước là trí tuệ và khả năng của nhân dân.Hoa Kỳ mang lòng tôn trọng to lớn đối với trí tuệ và khả năng của các bạn. Một trong những chương trình trao đổi giáo dục lớn nhất của chính quyền chúng tôi là với Việt Nam . Chúng tôi còn muốn làm hơn thế. N.S. Kerry ở ngay đây, và tôi đã nhắc tới ông trước đó - đang lãnh đạo một nỗ lực tại Quốc hội Hoa Kỳ, cùng với N.S. John MacCain và các cựu chiến binh của cuộc đụng độ ở đây, để lập ra một Quỹ Giáo dục Việt Nam mới. Khi đã bắt đầu hoạt động, quỹ này sẽ trợ giúp 100 học bổng nghiên cứu hàng năm, tại đây hoặc Hoa Kỳ, cho những người học và dạy khoa học, toán, kĩ thuật, và y khoa. Hiện nay chúng tôi sẵn sàng dành thêm tiền cho các chương trình trao đổi để nỗ lực này có thể lên đường ngay lập tức. Tôi hi vọng vài người trong các số các bạn đang ở trong phòng này sẽ có cơ hội tham gia. Và tôi muốn cảm ơn Nghị sĩ Kerry về ý tưởng tuyệt vời này. Cám ơn quí ngài về những việc ngài đã làm. [Vỗ taỵ ].Tôi xin nói, dù kiến thức có quan trọng đến đâu, những lợi ích của kiến thức nhất định bị giới hạn bởi những cấm đoán vô lý khi sử dụng nó. Người Mỹ chúng tôi tin vào sự tự do tìm tòi, du lịch, suy nghĩ, phát ngôn, nhào nặn các quyết định ảnh huởng tới cuộc sống của chúng tôi, cải thiện cuộc sống của các cá nhân và quốc gia trên các mặt vuợt xa khỏi khuôn khổ kinh tế.Lịch sử của Mỹ trong lĩnh vực này cũng không hoàn hảo. Nói cho cùng thì chúng tôi đã mất gần một thế kỉ để bãi bỏ chế độ nô lệ. Chúng tôi còn mất nhiều thời gian hơn để cho nữ giới quyền bầu cử. Và chúng tôi vẫn còn đang cố gắng để xứng đáng với một liên bang hoàn hảo hơn như những nhà lập quốc đã mơ tới và như những lời trong Tuyên ngôn Ðộc lập và Hiến pháp của chúng tôi. Nhưng trải qua 226 năm đó ,chúng tôi đã học được vài bài. Chẳng hạn, chúng tôi đã nhìn ra rằng kinh tế phát triển tốt hơn ở những nơi mà báo chí được tự do phanh phui tham nhũng, và toà án độc lập có thể bảo đảm rằng các hợp đồng được tôn trọng, rằng cạnh tranh được chắc chắn và công bằng, rằng các công chức tôn trọng luật pháp. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và quyền bất đồng chính trị không hề đe dọa sự ổn định xã hội. Ngược lại, chúng xây dựng lòng tin của nhân dân vào sự công bằng của chế độ của chúng tôi, và giúp chúng tôi chấp nhận một quyết định không đúng theo ý chúng tôi. Tất cả cái đó làm đất nước chúng tôi mạnh hơn trong sung suớng cũng như trong gian khổ . Theo kinh nghiệm của chúng tôi, thanh niên dễ tin tuởng vào tuơng lai của họ hơn nếu họ có tiếng nói trong việc nhào nặn (uốn nắn) họ, trong việc lựa chọn các nhà lãnh đạo chính quyền và việc có một chính quyền có trách nhiệm đối với những nguời mà nó phục vụ. Nay, tôi xin nhấn mạnh, chúng tôi không hề tìm cách áp đặt các lý tuởng đó, và chúng tôi cũng không thể. Việt Nam là một đất nước lâu đời và trường tồn. Các bạn đã chứng tỏ với thế giới rằng các bạn sẽ tự quyết định cho chính mình. Chỉ có các bạn mới có thể quyết định, nói ví dụ, là các bạn có tiếp tục chia sẻ các tài năng và ý tưởng của Việt Nam với thế giới hay không; các bạn có tiếp tục mở cửa (để ngỏ) Việt Nam để có thể cải thiện nó với những đánh giá [nhận định] của người khác hay không . Chỉ có các bạn mới có thể quyết định có tiếp tục mở cửa thị trường, mở cửa xã hội, và củng cố luật pháp hay không. Chỉ có các bạn mới có thể quyết định làm sao để dệt tự do cá nhân và quyền con người vào tấm vải rực rỡ và bền vững của hồn dân tộc Việt Nam .Tương lai của các bạn phải nằm trong tay các bạn, tay của nhân dân Việt Nam . Nhưng tương lai của các bạn cũng quan trọng đối với tất cả chúng tôi. Bởi lẽ nếu Việt Nam thành công, nó sẽ làm lợi cho khu vực này và các đối tác mậu dịch của các bạn và bè bạn khắp thế giới.Chúng tôi rất mong muốn đuợc tăng cường sự hợp tác với các bạn trên mọi mặt.Chúng tôi muốn tiếp tục công việc dọn mìn và các bom đạn chưa phát nổ. Chúng tôi muốn củng cố các nỗ lực chung trong việc bảo vệ môi trường bằng cách loại bỏ xăng pha chì ở Vietnam, giữ nguồn nước sạch, bảo vệ các rặng san hô và rừng nhiệt đới.Chúng tôi muốn gia tăng các nỗ lực trong phòng ngừa và giảm nhẹ thiên tai, kể cả các nỗ lực của chúng tôi nhằm giúp đỡ những người phải chịu lũ lụt ở đồng bằng sông Cửu Long (Mekong). Hôm qua, chúng tôi đã tặng chính quyền các bạn các hình ảnh vệ tinh từ Mạng Thông tin Thiên tai Toàn cầu-- những hình ảnh mô tả các mực nuớc lũ gần đây nhất từ vùng đồng bằng đó, một cách rất chi tiết để có thể giúp các bạn tái thiết.Chúng tôi muốn gia tăng hợp tác khoa học, sự hợp tác mà trong tháng này tập trung vào cuộc gặp tại Singapore để nghiên cứu các ảnh huởng y tế và sinh thái của dioxin tới nhân dân Vietnam và những nguời Mỹ đã từng ở Việt Nam ; và sự hợp tác mà chúng ta đang mở rộng bằng Hiệp định Khoa học và Kỹ thuật hai nước chúng ta vừa mới kí ngày hôm nay.Chúng tôi muốn là đồng minh của các bạn chống lại những bệnh dịch chết nguời như AIDS (bệnh liệt kháng, Si-đa) , lao phổi, và sốt rét. Tôi rất vui mừng được tuyên bố rằng chúng tôi sẽ tăng gần gấp đôi sự ủng hộ của chúng tôi với các nỗ lực của Việt Nam trong việc ngăn chặn thảm họa AIDS bằng giáo dục, phòng ngừa, chăm sóc và điều trị.Chúng tôi muốn hợp tác cùng các bạn biến Việt Nam thành một nơi an toàn, bằng cách giúp các bạn giảm các tai nạn đáng lẽ có thể ngăn ngừa đuợc - ngoài phố, trong nhà, và ở sở.Chúng tôi muốn cùng các bạn khai thác triệt để hiệp định thương mại này, bằng cách cung cấp trợ giúp kĩ thuật để bảo đảm sự vận hành tối đa và trơn tru của nó, và tìm cách khuyến khích thêm đầu tư của Hoa Kỳ ở Việt Nam .Chúng tôi, tóm lại, mong muốn xây dựng quan hệ bạn hàng với Việt Nam . Chúng tôi tin rằng điều đó tốt cho cả hai nước chúng ta. Chúng tôi tin rằng nhân dân Việt Nam có đủ tài để thành công trong kỉ nguyên toàn cầu mới này cũng như họ đã từng làm trong quá khứ. Chúng tôi biết thế vì chúng tôi đã thấy những tiến bộ các bạn đạt được trong thập kỉ vừa qua. Chúng tôi đã thấy tài năng và sự lanh lợi của những người Việt tới Mỹ định cư. Những người Mỹ gốc Việt đã trở thành các quan chức dân cử, quan toà, những người lãnh đạo trong khoa học và các ngành công nghệ kĩ thuật cao của chúng tôi. Năm ngoái, một nguời Mỹ Việt (Mỹ gốc Việt) đã đạt đượcbước đột phá trong toán học làm nhẹ việc thực hiện các cuộc họp truyền hình chất luợng cao . Và cả nước Mỹ đã chú ý khi Hoang Nhu Tran tốt nghiệp thủ khoa tại Học viện Không lực Hoa Kỳ.Những người Mỹ Việt đã thành đạt rực rỡ không chỉ nhờ vào những khả năng đặc biệt và các giá trị tốt đẹp của họ, mà còn nhờ họ đã có cơ hội để tận dụng các khả năng và giá trị của họ. Khi các cơ hội của bạn có thể phát triển : để sống, để học, để thể hiện sự sáng tạo, sẽ không có điểm dừng cho nhân dân Vietnam. Và, tôi chắc chắn, các bạn sẽ thấy rằng nhân dân Mỹ sẽ ở bên các bạn. Bởi lẽ trong thế giới phụ thuộc lẫn nhau này, chúng tôi quả thực có phần hùn trong thành công của các bạn.Gần 200 năm truớc, tại buổi đầu của mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, hai nước chúng ta đã có nhiều cố gắng để thỏa thuận một hiệp ước mậu dịch, đại loại giống như hiệp định thương mại chúng ta mới kí ngày nay. Nhưng 200 năm truớc, họ đều thất bại và không có hiệp ước nào đuợc kí kết. Hãy nghe một sử gia nói về những gì xảy ra 200 năm trước, và thử nghĩ xem điều đó đã có thể được nói bao nhiêu lần trong hai thế kỉ kể từ ngày đó. Ông ta nói "Những cố gắng này đã thất bại vì hai nền văn hoá xa xôi đã không đếm xỉa đến nhau, và sự quan trọng của bên này đối với bên kia không đủ để vượt qua những hàng rào đó."Hãy để những ngày chúng ta không đếm xỉa đến nhau ra đi mãi mãi. Hãy cùng công nhận sự quan trọng của chúng ta đối với nhau. Hãy cùng tiếp tục giúp đỡ lẫn nhau hàn gắn những vết thưong chiến tranh, không phải bằng cách quên đi lòng dũng cảm các bên đã thể hiện hay tấn thảm kịch mà các bên đã phải chịu, mà bằng cách nâng niu tinh thần hoà giải và lòng quả cảm để xây dựng một ngày mai tốt đẹp hơn cho con em của chúng ta.Mong sao con em chúng ta sẽ học được từ chúng ta, rằng những người tốt, qua đối thoại tôn trọng, có thể tìm ra và tìm lại tính nhân văn chung trong họ, và một quá khứ đau thương có thể được đền bù bằng một tương lai hoà bình và thịnh vuợng.Cám ơn các bạn đã đón tiếp tôi và gia đình tôi cùng toàn thể phái đoàn Mỹ tới Việt Nam . Cám ơn các bạn về lòng tin của các bạn vào tuơng lai. [Nói tiếng Việt] "Chúc các bạn sức khoẻ và thành công"Cám ơn các bạn vô cùng.
Bill Clinton
Người dịch : Vũ Bùi
